Dewiza: Je Maintiendrai (z fr. Będę bronić)
Hymn: Wilhelmus van Nassouwe (Wilhelm z Nassau) posłuchaj
Waluta: EUR - euro, podział: 1 euro = 100 eurocentów banknoty
Czy wiesz że:
- Kiedyś w Holandii było ponad 10 000! Biorąc pod uwagę powierzchnię tego kraju to na 1 km2 przypadało 4 takie wiatraki! Pierwsze wiatraki w Holandii zaczeły być wznoszone już w XII wieku. Jeszcze w XIX wieku było ich ok. 9000. Do dziś zachowało się ponad 1000 w pełni sprawnych wiatraków. Większość z nich liczy już sobie 300 lat, a mimo to są w dobrym stanie technicznym. Są konserwowane, większość z nich służy jako mieszkania lub muzea, niektóre dalej pracuję pełna parą.
- Jeden z najstarszych wiatraków w Holandii pracuje do dziś! Znajduje się on w Amsterdamie pod adresem Gillis van Ledenberchstraat 78. Kiedyś był wiatrakiem odwadniającym, dziś pracuje jako tartak. Nazywa się Dr Otter ( inaczej: Bóbr) i pochodzi z ok. 1630 r.
- W Kinderdijk znajduje się 19 wiatraków. Wszystkie pochodzą z ok. 1740 r. Są utrzymywane w dobrym stanie i nadal są w eksploatacji. Piękne wiatraki w Kinderdijk najlepiej ilustrują, dlaczego w Holandii budowano ich tak dużo i do czego służyły.
- Kinderdijk to po holendersku inaczej "dziecięca tama".
- Wiatraki w Kinderdijk służyły do mielenia ziarna i innych celów przemysłowych, ale najważniejszym zadaniem było wypompowywanie wody z niżej położonych polderów usytuowanych poniżej poziomu wody.
- Dla wyjaśnienia, poldery to obszary wykorzystywane rolniczo położone poniżej poziomu morza, głównie tereny nadmorskie, które zabezpiecza się tamami i wałami przed zalaniem. Utrzymanie polderów wiązało się właśnie z ciągłym odwadnianiem terenu przez system pomp napędzanych wiatrakami.
- Jaka była zasada i działania? Rzędy wiatraków przepompowywały wodę z najniżej położonego kanału do kanału położonego wyżej, następny rząd wiatraków przepompowywał wodę jeszcze wyżej i tak dalej, aż w końcu woda osiągnęła poziom pobliskiej rzeki, w tym przypadku była to rzeka Lek w Kinderdijk.
- Holendrzy niejednokrotnie przenoszą wiatraki w nowe miejsce. Dlaczego? Robią to wówczas, gdy rozbudowa danego miejsca wymaga usunięcia wiatraku. Nikt nie zgodziłby się na wyburzenie tego niemal świętego pomnika historii Niderlandów. W czasie rozbiórki starannie oznaczają każdy drewniany element konstrukcji, tak by na nowym miejscu móc złożyć go do pierwotnego wyglądu.
- W Amsterdamie, stolicy Holandii, stoi osiem wiatraków. Każdy ma swoje własne imię:
De 1200 Roe przy Haarlemmerweg 465
De 1100 Roe przy Herman Bonpad 6
Riekermolen przy rzece Amstel
D'Admiraal (inaczej: Admirał) przy Noordhollandschkanaaldijk 21
De Bloem (inaczej: Kwiat) przy Haarlemmerweg 701
De Gooyer stoi przy Fuenenkade 7
Molen van Sloten stoi przy Akersluis 10
De Otter (inaczej: Bóbr) przy Gillis van Ledenberchstraat 78
- A teraz szybki kurs o rodzajach wiatraków w Holandii. Istnieją trzy podstawowe ich typy:
Wiatrak na nóżce - najstarszy typ wiatraka holenderskiego. Wiatrak stoi na "nóżce" i cały domek można przekręcać zgodnie z kierunkiem wiatru. Funkcja: młyn zbożowy. Brak możliwości podłączenia innych maszyn lub pomp.
Wiatrak bębnowy lub dźwigniowy - powstał w XIV w. jako modyfikacja wiatraka na nóżce. Nóżkę zastąpiono dźwignią w którym przedłużona oś obracała się napędzając pod wiatrakiem koło wodne.
Wiatrak głowicowy - jest najbardziej znanym typem holenderskiego wiatraka o charakterystycznej ośmio- lub sześciokątnej budowie. Ten typ wiatraka przyczynił się w największym stopniu do osuszania polderów i jednocześnie nadawał się do wszystkich przemysłowych zastosowań. Istnieje także wiele jego odmian.
strony www
o historii holenderskich wiatraków
oficjalna strona miasta Kinderdijk